एक दशकमा मनसुनजन्य विपद्बाट ३ हजारभन्दा बढीको मृत्यु, पहिरो सबैभन्दा घातक

दर्पण दैनिक

१२ जेष्ठ २०८३,०८:४०

काठमाडौँ । नेपालमा विगत एक दशक (वि.सं. २०७३ देखि २०८२ सम्म) मा मनसुनजन्य विपद्का कारण ठुलो जनधनको क्षति भएको छ । राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन पोर्टलको तथ्याङ्क अनुसार यस अवधिमा बाढी, पहिरो, भारी वर्षा र चट्याङ जस्ता प्राकृतिक प्रकोपका कारण ३ हजार ७४ जनाको मृत्यु भएको हाे । मनसुनजन्य विपद्बाट ५०२ जना अझै बेपत्ता छन् ।

विगत १० वर्षमा घटेका कुल १३ हजार १६७ वटा मनसुनजन्य विपद्का घटनामा ४ हजार ७६९ जना घाइते भएका छन्, भने ३३ हजार १९८ घरपरिवार प्रत्यक्ष रूपमा प्रभावित भएका छन् । पहिरोबाट सबैभन्दा बढी मानवीय क्षतिप्राप्त तथ्याङ्क अनुसार मनसुनको समयमा आउने पहिरो नेपालीका लागि सबैभन्दा घातक बनेको छ ।

विगत १० वर्षमा पहिरोका मात्रै ५ हजार ३२ वटा घटना दर्ता भएका छन्, जसमा परेर १ हजार ४८३ जनाले ज्यान गुमाएका छन् । पहिरोमा परी २३२ जना बेपत्ता र १ हजार ३४७ जना घाइते भएका छन् ।

पहिरोले ५ हजार ९७३ घरमा क्षति पुर्‍याएको छ, भने ७ हजार १४ वटा पशुचौपाया नष्ट भएका छन्।बाढी र चट्याङको कहरयसै गरी, दशकभरमा बाढीका २ हजार ३५८ वटा घटना भएका छन् । बाढीका कारण ६७८ जनाको मृत्यु भएको छ भने सबैभन्दा बढी २६९ जना बेपत्ता भएका छन् ।

बाढीका कारण मात्रै २३ हजार ८०५ घरपरिवार प्रभावित भएका छन्, जुन अन्य विपद्को तुलनामा सबैभन्दा उच्च हो । चट्याङका कारण पनि मानवीय क्षति कम छैन । १० वर्षमा ३ हजार १२४ वटा चट्याङका घटनामा ८०५ जनाको मृत्यु भएको छ, भने २ हजार ८८३ जना घाइते भएका छन् । चट्याङबाट ५ हजार ९१० पशुचौपायाको क्षति भएको छ।

प्रतिवेदन अनुसार १० वर्षमा ९ हजार ८२२ वटा घर पूर्ण वा आंशिक रूपमा क्षति भएका छन्, भने १६ हजार ६०१ वटा पशुचौपायाको मृत्यु भएको छ । भारी वर्षाका कारण मात्रै २ हजार ६४३ घटनामा १०८ जनाको मृत्यु भएको छ । १ हजार ५१७ घरमा क्षति पुगेको छ । विज्ञहरूका अनुसार जलवायु परिवर्तनका कारण छोटो समयमा अत्यधिक वर्षा हुने र मनसुनको समय लम्बिने प्रवृत्तिका कारण वर्षेनी विपद्को जोखिम र क्षति बढ्दै गएको छ ।